σαμανισμός

Ιδιαίτερο θρησκευτικό σύστημα, διαδομένο προπάντων στις υποαρκτικές περιοχές, κατά το οποίο μερικά πρόσωπα προικισμένα με ειδικές δυνάμεις, οι σαμάν, μπορούν να επικοινωνήσουν με τον κόσμο των πνευμάτων για να πετύχουν ορισμένα ωφελήματα. Ο όρος σαμάν προέρχεται από τους Τουγκού-σους, μογγολικό πληθυσμό της Σιβηρίας. Ένας σαμάν είναι ένας μάγος που ενεργεί σε κατάσταση έκστασης: σ’ αυτή την κατάσταση φτάνει με τη βοήθεια ψυχικών μέσων - χορών, τραγουδιών, ήχων τυμπάνων κλπ. - καθώς και φυσικών - ναρκωτικών, καπνού κλπ. - αλλά και ο ίδιος έχει ήδη κλίση προς την έκσταση: αυτή εκδηλώνεται με λιποθυμίες, παραισθήσεις κλπ., τυπικές μιας νευρωτικής ιδιοσυγκρασίας. Η ιδιοσυγκρασία αυτή καλλιεργείται έτσι ώστε από το φυσικό γεγονός, τη νεύρωση, δημιουργείται το πνευματικό φαινόμενο, ο σ. Από τις πρώτες ήδη πτώσεις σε καταληψία, αυτός που θα γίνει σαμάν πιστεύει ότι θα συναντήσει τα μελλοντικά προστατευτικά του πνεύματα που θα τον βοηθήσουν στο επάγγελμα του· δεν αρκεί όμως αυτό: είναι αναγκαίο να παρακολούθησα ένα είδος σαμανικής σχολής, η οποία συνίσταται συχνά σε μια περίοδο μαθητείας κοντά σ’ ένα πρεσβύτερο σαμάν. Κατά την έκσταση ο σαμάν πιστεύει ότι πηγαίνει στον κόσμο των πνευμάτων του κακού· εκεί ξεπερνά, με τη βοήθεια των πνευμάτων που τον προστατεύουν, αναρίθμητες δυσκολίες και ύστερα ξαναγυρίζει στους ανθρώπους, αφού τελειώσει την αποστολή του. Η τυπική αποστολή είναι να ανακτηθεί η ψυχή ενός άρρωστου : αφού οδηγηθεί η ψυχή και πάλι στον κάτοχό της, επέρχεται η ίαση. Ενδεχόμενη αποτυχία δεν αποδίνεται στο βασικό σύστημα, αλλά απλούστατα στην ανικανότητα του σαμάν που έχει κληθεί για τη δουλειά αυτή. Απ’ αυτό εξάγεται ότι δεν είναι οι σαμάν που κάνουν το σ., αλλά ο σ. ως σύστημα είναι αυτός που κάνα σαμάν μερικά άτομα ψυχικά κατάλληλα γι’ αυτό. Η θετική, από κοινωνική άποψη, λειτουργία των σαμάν αναγνωρίζεται μερικές φορές δημόσια, έτσι που η σαμανική δραστηριότητα μπορεί v’ αποτελέσει επίσημο αξίωμα μέσα στην κοινότητα. Π.χ. στους Βιντού, Ινδιάνους της Καλιφόρνιας, οι υποψήφιοι σαμάν έπρεπε να περάσουν από ένα είδος δοκιμασίας που συνίστατο σε μια εξαντλητική τελετή με δημόσιο χαρακτήρα, καθοδηγούμενη από το φύλαρχο. Όποιος δεν μπορούσε να αντέξει στη δοκιμασία απορριπτόταν, όποιες κι αν ήταν οι άλλες του δυνάμεις. Και σε μερικούς σαμάν επίσης, όπως και στους μάγους γενικά, αποδίνεται η θέληση να κάνουν κακό (μαύρη μαγεία): αυτοί υφίστανται κάθε είδους δυσμενή μεταχείριση κι όταν η κοινή γνώμη πιστεύει ότι αιτία ορισμένων κακών είναι ο σαμάν, εξορίζεται από την κοινότητα ή θανατώνεται.
* * *
ο, Ν
σύστημα δοξασιών και μαγικών ιεροτελεστιών ορισμένων ουραλοαλταϊκών φύλων τής κεντρικής και βόρειας Ασίας που πιστεύουν στην δύναμη τών σαμάνων.
[ΕΤΥΜΟΛ. < αγγλ. shamanism < shaman (βλ. σαμάνος) + κατάλ. -ism (βλ. -ισμός). Η λ. μαρτυρείται από το 1854 στον Στ. Σταθόπουλο].

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • μάγος — Στην αρχαιότητα, το μέλος μιας μηδικής φυλής με βαθιά γνώση της θρησκείας, που επιδιδόταν σε αστρολογικές και μαντικές τεχνικές και χαρακτηριζόταν για τις επιστημονικές του γνώσεις· επίσης, ο ιερέας και σοφός των αρχαίων Περσών που ασχολείτο με… …   Dictionary of Greek

  • Ασία — I Mία από τις πέντε ηπείρους. Βρίσκεται ολόκληρη σχεδόν στο βόρειο ημισφαίριο, και από γεωμορφολογική άποψη αποτελεί με την Ευρώπη αδιαχώριστη ενότητα, στην οποία δίνεται η ονομασία Ευρασία. H Α. είναι η μεγαλύτερη από όλες τις ηπείρους. Καλύπτει …   Dictionary of Greek

  • Καλμούκοι — Μογγολικοί λαοί της κεντρικής Ασίας, που ζουν κυρίως στην αυτόνομη δημοκρατία της Καλμουκίας και στην ευρωπαϊκή Ρωσία, μεταξύ των ποταμών Κουμά και Βόλγα. Διαιρούνται σε 4 μεγάλες φυλές, τους Οσούτους, τους Toργούτους, τους Δουρβέτες και τους… …   Dictionary of Greek

  • Κορέα, Βόρεια — Επίσημη ονομασία: Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας Έκταση: 120.540 τ. χλμ. Πληθυσμός: 22.224.195 (2002) Πρωτεύουσα: Πιονγκγιάνγκ (2.741.260 κάτ. το 1993)Κράτος της ανατολικής Ασίας, το οποίο καταλαμβάνει το βόρειο τμήμα της κορεατικής χερσονήσου.… …   Dictionary of Greek

  • ψυχολατρία — Ορισμένοι λαοί λατρεύουν τα πνεύματα ως στοιχεία που κατευθύνουν και ελέγχουν την πορεία του σύμπαντος. Η θρησκεία αυτή λέγεται ψ. Οι περισσότεροι επιστήμονες θρησκειολόγοι πιστεύουν πως η ψ. ήταν η αρχική θρησκεία όλων των λαών, γιατί οι… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.